Marathi Vakprachar, Meaning and Usage | मराठी वाक्प्रचार, अर्थ आणि वाक्यात उपयोग
१. अंगाचा तिळपापड होणे – खूप संतापणे – वारंवार सांगूनही लहान मुलाने ऐकले नाही तेव्हा आईच्या अंगाचा तिळपापड झाला.
२. हात देणे – मदत करणे, साहाय्य करणे – अपघातग्रस्तांना पाहताच काही लोकांनी त्यांना उचलून दवाखान्यात नेऊन हात दिला.
३. डोळ्यांत तेल घालणे – खूप काळजीपूर्वक लक्ष ठेवणे – पेपर जवळ आल्यामुळे विद्यार्थ्यांनी अभ्यासात डोळ्यांत तेल घातले आहे.
४. कंबर कसणे – एखाद्या कामासाठी तयारीला लागणे – स्पर्धेत पहिला क्रमांक मिळवण्यासाठी रमेशने आतापासूनच कंबर कसली आहे.
५. पाय रोवणे – स्थिर होणे, दृढनिश्चयाने उभे राहणे – नवीन गावात व्यवसाय सुरू करताना त्याला सुरुवातीला खूप संघर्ष करावा लागला, पण त्याने तिथे पाय रोवले.
६. कानोसा घेणे – अंदाज घेणे, गुप्तपणे माहिती मिळवणे – शिकारी जंगलात प्रवेश करण्यापूर्वी आजूबाजूच्या परिस्थितीचा कानोसा घेत होता.
७. तोंडचे पाणी पळणे – खूप घाबरणे, भयभीत होणे – अचानक समोर वाघ दिसल्यामुळे रामच्या तोंडचे पाणी पळाले.
८. तोंड टाकणे – निष्कारण बोलणे, मध्येच बोलणे – दोन ज्येष्ठांचे बोलणे चालू असताना तरुणाने मध्येच तोंड टाकू नये.
९. हातपाय गाळणे – हिम्मत हरणे, निराश होणे – परीक्षेत नापास झाल्यावर लगेच हातपाय गाळू नकोस, पुढच्या वेळी अधिक मेहनत कर.
१०. जीवात जीव येणे – चिंता कमी होणे, समाधान वाटणे – हरवलेला मुलगा सुखरूप घरी परतल्यावर आई-वडिलांच्या जीवात जीव आला.
—————————————————-
500+ वाक्प्रचार | Vakprachar PDF स्वरुपात DOWNLOAD करा !
—————————————————-
११. बोटे मोडणे – दोष देणे, निंदा करणे – काम पूर्ण झाल्यावर दुसऱ्यांनी केलेल्या चुकांसाठी बोटे मोडणे योग्य नाही.
१२. काडीचा उपयोग नसणे – थोडाही उपयोग नसणे, निरुपयोगी ठरणे – आजच्या काळात जुनाट आणि अद्ययावत नसलेल्या तंत्रज्ञानाचा काडीचा उपयोग नाही.
१३. तोंडघशी पडणे – अपमानित होणे, फजिती होणे – मोठ्यांनी सांगितलेली गोष्ट न ऐकल्यामुळे त्याचे समाजात तोंडघशी पडले.
१४. माशा मारणे – रिकामे बसणे, काहीही काम न करणे – बाजारात मंदी असल्यामुळे अनेक व्यापारी दुकानात बसून नुसत्या माशा मारत आहेत.
१५. श्रीगणेशा करणे – सुरुवात करणे, प्रारंभ करणे – नवीन वर्षाच्या शुभमुहूर्तावर आम्ही आमच्या नवीन प्रकल्पाचा श्रीगणेशा केला.
१६. बारा वाजणे – नाश होणे, खूप नुकसान होणे – अतिवृष्टीमुळे शेतकऱ्यांच्या उभ्या पिकाचे बारा वाजले.
१७. तोंडावर हसू फुलणे – आनंद व्यक्त करणे, प्रसन्न होणे – बक्षीस मिळाल्याचे ऐकताच तिच्या तोंडावर हसू फुलले.
१८. हात आखडता घेणे – खर्च कमी करणे, कंजूसी करणे – महागाई वाढल्यामुळे अनेकांनी अनावश्यक वस्तूंवरील खर्चात हात आखडता घेतला आहे.
१९. हात ओला करणे – पैसे मिळवणे, लाच घेणे (नकारात्मक अर्थाने) – कामासाठी त्याने अधिकाऱ्याला थोडेसे हात ओला करण्यासाठी पैसे दिले.
२०. नाकाला मिरची झोंबणे – अपमान सहन न होणे, संताप येणे – मित्रांनी सार्वजनिक ठिकाणी केलेली थट्टा ऐकून त्याच्या नाकाला मिरची झोंबली.
२१. पांघरूण घालणे – चूक लपवणे – वडिलांनी मुलाने केलेल्या चुकांवर नेहमी पांघरूण घातले.
२२. डोळे पांढरे होणे – भीतीने किंवा वेदनेने शुद्ध हरपणे – अपघात पाहताच अनेकांच्या डोळ्यांतून डोळे पांढरे झाले.
२३. जीभ चावणे – बोलून गेलेल्या शब्दांबद्दल पश्चात्ताप होणे – रागाच्या भरात वाईट शब्द उच्चारल्यावर त्याला लगेच जीभ चावावी लागली.
२४. अडकित्त्यात सापडणे – दुहेरी अडचणीत सापडणे – मुलाचे आणि मुलीचे भांडण सोडवताना आई अडकित्त्यात सापडली. २५. अक्षरशत्रू – निरक्षर, अडाणी – शिक्षणाचे महत्त्व न समजल्यामुळे तो माणूस अक्षरशत्रूच राहिला.
२६. उचलबांगडी करणे – एखाद्याला जबरदस्तीने कामावरून काढून टाकणे – गैरवर्तन केल्यामुळे व्यवस्थापकाने त्या कर्मचाऱ्याची उचलबांगडी केली.
२७. उंटावरून शेळ्या चारणे – आळस करणे, स्वतः कष्ट न करणे – रमेश नेहमी दुसऱ्यांकडून काम करून घेतो, तो उंटावरून शेळ्या चारतो.
२८. एक खांब असणे – एकमेकांना मदत करणे – संकटाच्या वेळी या कुटुंबात सगळेजण एक खांब असतात.
२९. कान धरणे – चूक कबूल करणे, शिक्षा करणे – शिस्तीचे उल्लंघन केल्यामुळे शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांचे कान धरले.
३०. काळ्या दगडावरची रेघ – कधीही न बदलणारे सत्य – आई-वडिलांची सेवा करणे हे प्रत्येकाच्या नशिबात काळ्या दगडावरची रेघ आहे.
३१. खडे बोल सुनावणे – कठोर शब्दांत बोलणे, दोष देणे – चुकीचे वागल्याबद्दल वडिलांनी मुलाला खडे बोल सुनावले.
३२. खुशालचेंडू – चैनी वृत्तीचा, बेपर्वा – आपले काम सोडून तो नेहमी खुशालचेंडूप्रमाणे वागतो.
३३. गळ्यातील ताईत – खूप प्रिय असणे, लाडका असणे – लहान मुलगा आजी-आजोबांच्या गळ्यातील ताईत आहे.
३४. गगनाला भिडणे – खूप मोठे होणे, खूप वाढणे (किंमत) – महागाईमुळे जीवनावश्यक वस्तूंचे भाव गगनाला भिडले आहेत. ३५. घर डोक्यावर घेणे – खूप गोंधळ करणे, आरडाओरडा करणे – भांडण झाल्यावर मुलांनी घर डोक्यावर घेतले.
३६. चोहोकडे हातपाय मारणे – सर्व बाजूंनी प्रयत्न करणे – नोकरी मिळवण्यासाठी तरुणाने चोहोकडे हातपाय मारले.
३७. जीभ टाळूला चिकटणे – खूप तहान लागणे, बोलता न येणे – भर उन्हात काम केल्यामुळे त्याची जीभ टाळूला चिकटली होती.
३८. टांग मारणे – गैरहजर राहणे, फसविणे – महत्त्वाच्या मीटिंगला तो टांग मारून गेला.
३९. दात ओठ खाणे – राग व्यक्त करणे, संतापणे – आपल्या अपमानास्पद बोलण्यामुळे त्याचे दात ओठ खाणे सुरू होते.
४०. दगड मारणे – अपशब्द बोलणे – एखाद्या व्यक्तीला वाईट बोलणे म्हणजे दगडाने मारण्यासारखे आहे.
४१. नारदमुनी – भांडणे लावणारा माणूस – तो नेहमी लोकांमध्ये नारदमुनीचे काम करतो.
४२. नाकावर राग असणे – लगेच रागावणे – तिचा स्वभाव नाकावर राग असण्याचा आहे.
४३. पोटात आग पडणे – खूप भूक लागणे – सकाळपासून काही न खाल्यामुळे माझ्या पोटात आग पडली होती.
४४. फुगून जाणे – गर्व वाटणे – यश मिळाल्यावर तो थोडा फुगून गेला आहे.
४५. बोट मोडणे – कौतुक करणे, अभिमान वाटणे – त्याने केलेल्या चांगल्या कामाबद्दल लोक बोट मोडीत होते. ४६. भरवसा ठेवणे – विश्वास ठेवणे – संकटाच्या काळात मित्रावर भरवसा ठेवणे योग्य असते.
४७. माती खाणे – हार मानणे, पराभव स्वीकारणे – प्रतिस्पर्धकाच्या ताकदीपुढे त्याला माती खावी लागली.
४८. माना टाकणे – निराश होणे – सतत अपयश आल्यामुळे खेळाडूंनी माना टाकल्या.
४९. मूग गिळणे – गप्प बसणे, काहीही न बोलणे – वडिलांच्या रागामुळे त्याला मूग गिळावा लागला.
५०. तोंडचे पाणी पळणे – खूप घाबरणे – अचानक समोर साप पाहताच तिच्या तोंडचे पाणी पळाले.
५१. लक्ष्मणरेषा ओलांडणे – मर्यादा ओलांडणे – आपल्या बोलण्यात त्याने लक्ष्मणरेषा ओलांडली.
५२. वाटाण्याच्या अक्षता लावणे – नकार देणे – त्याने लग्नाची मागणी घातली, पण मुलीने वाटाण्याच्या अक्षता लावल्या.
५३. शहाजोगपणा करणे – स्वतःला शहाणा समजणे – त्याला काही माहिती नसताना तो उगाच शहाजोगपणा करत होता.
५४. सारेकामे करून घेणे – इतरांकडून काम करून घेणे – तो नेहमी इतरांकडून सारेकामे करून घेतो.
५५. हात हलवत परतणे – रिकाम्या हाताने परतणे – बाजारात काहीच न मिळाल्यामुळे तो हात हलवत परतला.
५६. पाय धरणे – विनंती करणे – नोकरीसाठी त्याने अधिकाऱ्याचे पाय धरले.
५७. डोळे उघडणे – चूक लक्षात येणे – फसवणूक झाल्यावर त्याचे डोळे उघडले.
५८. कान टोचणे – चूक दाखवणे – शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना अभ्यास न केल्याबद्दल कान टोचले.
५९. काखेत मारणे – दुर्लक्ष करणे – महत्त्वाच्या कामाकडे त्याने काखेत मारले.
६०. तोंड देणे – सामना करणे – संकटांना तोंड देणे आवश्यक असते.
६१. दात पाडणे – शिक्षा करणे – वाईट काम करणाऱ्याचे दात पाडले जातात.
६२. हात दाखवणे – धमकी देणे – भांडणामध्ये त्याने समोरच्याला हात दाखवला.
६३. हातावर तुरी देणे – फसविणे, पळून जाणे – चोर पोलिसांच्या हातावर तुरी देऊन पळून गेला.
६४. पोटात शिरणे – गुप्त माहिती काढणे – दुसऱ्याचे रहस्य पोटात शिरून काढणे सोपे नाही.
६५. आसमान ठेंगणे होणे – खूप आनंद होणे – लॉटरी लागल्यावर त्याला आसमान ठेंगणे झाले.
६६. खांदे पाडणे – निराश होणे – निकाल चांगला न लागल्यामुळे त्याने खांदे पाडले.
६७. जमीनदोस्त होणे – पूर्णपणे नष्ट होणे – वादळामुळे अनेक घरे जमीनदोस्त झाली.
६८. तिळाचा ताड करणे – लहान गोष्टीला मोठे स्वरूप देणे – ती प्रत्येक लहान गोष्टीचा तिळाचा ताड करते.
६९. तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार – अन्याय सहन करणे पण व्यक्त न करता येणे – सासूच्या त्रासाला ती तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार सहन करत होती.
७०. बळीचा बकरा – दुसऱ्याच्या चुकीची शिक्षा ज्याला मिळते तो – वरिष्ठांच्या चुकीमुळे तो बळीचा बकरा ठरला.
७१. भीष्मप्रतिज्ञा करणे – मोठा संकल्प करणे – समाजासाठी काम करण्याची त्याने भीष्मप्रतिज्ञा केली.
७२. लोखंडाचे चणे खाणे – अत्यंत कठीण काम करणे – त्या दुर्गम भागात विकास काम करणे म्हणजे लोखंडाचे चणे खाण्यासारखे आहे.
७३. वेळेवर पाणी भरणे – योग्य वेळी मदत करणे – मित्राने ऐन वेळेवर पाणी भरल्यामुळे माझे काम झाले.
७४. तोंडी लावणे – कमी प्रमाणात वापरणे – जेवणात लोणचे फक्त तोंडी लावण्यासाठी होते.
७५. डोळे मिचकावणे – इशारा करणे – त्याने मित्राला डोळे मिचकावून इशारा केला.
७६. पाण्यात तेल न काढणे – निष्फळ प्रयत्न करणे – त्याला समजावण्याचा प्रयत्न म्हणजे पाण्यात तेल काढण्यासारखे आहे.
७७. निखारे खाणे – त्रास सहन करणे – गरिबीत जगताना त्याने अनेक निखारे खाल्ले.
७८. दोन हात करणे – भांडणे, संघर्ष करणे – विरोधकांशी दोन हात करण्याची त्याची तयारी होती.
७९. घसा सुकणे – खूप तहान लागणे – भाषणामुळे माझा घसा सुकला होता.
८०. आकाशपाताळ एक करणे – खूप प्रयत्न करणे – नोकरीसाठी त्याने आकाशपाताळ एक केले.
८१. डोक्यावर बर्फ आणि तोंडात साखर – शांत आणि गोड बोलणे – त्याला कोणत्याही परिस्थितीत डोक्यावर बर्फ आणि तोंडात साखर ठेवायला आवडते.
—————————————
—————————————
८२. कानावर हात ठेवणे – माहिती नसल्याचा बहाणा करणे – पैसे मागताच त्याने कानावर हात ठेवले.
८३. हातघाईवर येणे – भांडण वाढून मारामारीवर येणे – दोघांचे बोलणे वाढत वाढत हातघाईवर आले.
८४. जीवाची मुंबई करणे – मजा करणे, ऐषाराम करणे – सुट्टीत त्याने परदेशात जाऊन जीवाची मुंबई केली.
८५. अंगात येणे – आवेश येणे, जोर येणे – धावण्याच्या स्पर्धेत त्याच्या अंगात आले.
८६. डोळ्यावर पट्टी बांधणे – दुर्लक्ष करणे – भ्रष्टाचाराकडे सरकार डोळ्यावर पट्टी बांधून पाहत आहे.
८७. पोटात ठेवणे – गुप्त गोष्ट लपवणे – त्याने मित्राचे रहस्य पोटात ठेवले.
८८. तोंडात बोट घालणे – आश्चर्यचकित होणे – जादूचा प्रयोग पाहून लहान मुलांनी तोंडात बोट घातले.
८९. हातचा मळ – अतिशय सोपे काम – हे गणित सोडवणे माझ्यासाठी हातचा मळ आहे.
९०. तोंडचे पाणी उतरणे – अपमानास्पद वाटणे – सर्वांसमोर अपमान झाल्यावर त्याचे तोंडचे पाणी उतरले.
९१. डोके खाजवणे – विचार करणे – प्रश्नाचे उत्तर आठवत नसल्यामुळे तो डोके खाजवत होता.
९२. जिभेला हाड नसणे – काहीही बोलणे – विचार न करता बोलणाऱ्या माणसाच्या जिभेला हाड नसते.
९३. कान फुंकणे – चुकीची माहिती देणे, भडकावणे – दुसऱ्यांनी कान फुंकल्यामुळे त्याचे आणि त्याच्या मित्राचे भांडण झाले.
९४. कंठस्नान घालणे – मारणे, ठार मारणे – राजाने शत्रूला कंठस्नान घातले.
९५. तोंडाला कुलूप लावणे – गप्प बसणे – शिक्षकांच्या भीतीमुळे मुलांनी तोंडाला कुलूप लावले.
९६. कानात प्राण आणणे – लक्षपूर्वक ऐकणे – गुरुजींचे प्रवचन ऐकण्यासाठी लोकांनी कानात प्राण आणले.
९७. पदरात घेणे – स्वीकारणे, माफ करणे – आईने मुलाची चूक पदरात घेतली.
$ads={2}
९८. हातावर पोट असणे – रोज काम करून रोज खाणे – अनेक गरीब लोकांचे हातावर पोट असते.
९९. चूल पेटणे – घरात जेवण बनणे – आज त्याच्या घरात चूल पेटली नाही.
१००. पांढरेफटक पडणे – घाबरून चेहरा फिक्का पडणे – अपघाताचे दृश्य पाहून तिचा चेहरा पांढरेफटक पडला.
मराठी वाक्प्रचार, अर्थ आणि वाक्यात उपयोग
१०१. डोक्यावर घेणे – जबाबदारी स्वीकारणे – कुटुंबाची संपूर्ण जबाबदारी त्याने डोक्यावर घेतली.
१०२. एका हाताने टाळी वाजत नाही – भांडणात दोन्ही बाजूंची चूक असते – दोघांचे भांडण सुरू होते, कारण एका हाताने टाळी वाजत नाही.
१०३. अश्रू ढाळणे – रडणे, दुःख व्यक्त करणे – अपयश आल्यामुळे त्याने खूप अश्रू ढाळले.
१०४. काडीचाही फरक नसणे – अजिबात फरक नसणे – दोघांच्या स्वभावात काडीचाही फरक नाही.
१०५. काड्या घालणे – भांडणे लावणे, चहाडी करणे – त्याला लोकांमध्ये काड्या घालायची सवय आहे.
१०६. उंबराचे फूल – दुर्मिळ व्यक्ती किंवा वस्तू – तो माणूस फार कमी भेटतो, तो उंबराचे फूल आहे.
१०७. एकाच माळेचे मणी – सारख्याच स्वभावाचे लोक – ते दोघे एकाच माळेचे मणी आहेत.
१०८. कथा करणे – खूप गोष्टी बोलणे – तिची कथा करण्याची सवय कधी जाणार?
१०९. कस पाहणे – परीक्षा घेणे, पारख करणे – संकटाच्या काळातच माणसाचा खरा कस लागतो.
११०. कानावर हात ठेवणे – माहिती नसल्याचा बहाणा करणे – कामाच्या वेळी त्याने नेहमी कानावर हात ठेवले.
१११. खूप करणे – फार मेहनत करणे – शेतकऱ्यांनी शेतीत खूप केले, तरी उत्पन्न झाले नाही.
११२. गाशा गुंडाळणे – निघून जाणे, व्यवसाय बंद करणे – नुकसान झाल्यामुळे त्याने आपला व्यवसाय बंद करून गाशा गुंडाळला.
११३. घड्याळ लावणे – वेळेवर काम करणे – त्याने प्रत्येक कामाला घड्याळ लावले आहे.
११४. चोहोबाजूंनी कोंडी होणे – अडचणीत सापडणे – विरोधकांनी चोहोबाजूंनी कोंडी केल्यामुळे तो हतबल झाला.
११५. जीवाची बाजी लावणे – स्वतःच्या जीवाची पर्वा न करणे – सैनिकांनी देशासाठी आपल्या जीवाची बाजी लावली.
११६. टाके ढिले होणे – खूप थकणे – दिवसभर काम करून त्याचे टाके ढिले झाले.
११७. तारे तोडणे – मोठी बढाई मारणे – तो नेहमी आपल्या कामाबद्दल तारे तोडतो.
११८. तोंडाला पाणी सुटणे – खाण्याची इच्छा होणे – गरमागरम जिलेबी पाहून माझ्या तोंडाला पाणी सुटले.
११९. पाय धरणे – विनवणी करणे, शरण येणे – नोकरीसाठी त्याने वरिष्ठांचे पाय धरले.
१२०. पीठ मळणे – तयारी करणे – तो परीक्षेची तयारी करण्यासाठी रोज रात्री पीठ मळत होता.
१२१. मर्मावर बोट ठेवणे – नेमकी दुखणारी गोष्ट बोलणे – त्याच्या बोलण्याने माझ्या मर्मावर बोट ठेवले.
१२२. मीठ मसाला लावणे – गोष्टीला अधिक रंजक बनवणे – तो नेहमी लहान गोष्टींना मीठ मसाला लावून सांगतो.
१२३. रक्ताचे पाणी करणे – खूप कष्ट करणे – मुलांसाठी आई-वडिलांनी रक्ताचे पाणी केले.
१२४. हातपाय मारणे – प्रयत्न करणे – नोकरी मिळवण्यासाठी त्याने खूप हातपाय मारले.
१२५. संधी साधणे – मिळालेल्या संधीचा उपयोग करणे – स्पर्धेत त्याने संधी साधून पहिला क्रमांक मिळवला.
१२६. शिगेला पोहोचणे – खूप वाढणे, टोकाला जाणे – दोघांमधील वाद आता शिगेला पोहोचला आहे.
१२७. सूत जुळणे – संबंध जुळणे, जमणे – नवीन कामात त्याचे आणि सहकाऱ्यांचे सूत जुळले.
१२८. तोंडचे पाणी उतरणे – लाज वाटणे, अपमानित होणे – सर्वांसमोर चूक उघड झाल्याने त्याचे तोंडचे पाणी उतरले.
१२९. डोळ्यांत खटकणे – आवडत नसणे – त्याचा उद्धटपणा सगळ्यांच्या डोळ्यांत खटकतो.
१३०. हातावर तुरी देणे – फसवणूक करून पळून जाणे – चोर पोलिसांच्या हातावर तुरी देऊन फरार झाला.
१३१. अंगावर शहारा येणे – भीती वाटणे, रोमांच येणे – देशाभक्तीचे गीत ऐकून माझ्या अंगावर शहारा आला.
१३२. तोंड गोड करणे – आनंद व्यक्त करणे, मिठाई खाऊ घालणे – यश मिळाल्यावर त्याने सर्वांचे तोंड गोड केले.
१३३. कळ काढणे – त्रास सहन करणे – गरिबीची कळ काढणे सोपे नसते.
१३४. पाण्यात पाहणे – मत्सर करणे, द्वेष करणे – यशस्वी माणसाला अनेक लोक पाण्यात पाहतात.
१३५. हातपाय टाकणे – प्रयत्न थांबवणे, हार मानणे – यश मिळत नाही म्हणून लगेच हातपाय टाकू नकोस.
१३६. नाक घासणे – लाचारी पत्करणे – काम करून घेण्यासाठी त्याला अधिकाऱ्यासमोर नाक घासावे लागले.
१३७. कपाळावर आठ्या पडणे – राग येणे, चिंता वाटणे – मुलाचे वागणे पाहून वडिलांच्या कपाळावर आठ्या पडल्या.
१३८. दगड मारणे – अपशब्द बोलणे, वाईट बोलणे – एखाद्याला त्रास देणे म्हणजे त्याला दगड मारण्यासारखे आहे.
१३९. खुशालचेंडू – चैनी वृत्तीचा – तो नेहमी खुशालचेंडूप्रमाणे वागतो, कामाची चिंता करत नाही.
१४०. नांदायला जाणे – जबाबदारी स्वीकारणे (आडवळणाने) – त्याने मोठी जबाबदारी नांदायला घेतली.
१४१. पाय मोजणे – मर्यादा ओळखणे – तू आपल्या मर्यादा ओळखून पाय मोजले पाहिजेत.
१४२. रंग उडणे – घाबरणे, फिक्के पडणे – पोलिसांना पाहताच गुन्हेगाराचा रंग उडाला.
१४३. शहाजोगपणा करणे – स्वतःला शहाणा समजणे – त्याला काही माहिती नसताना उगाच शहाजोगपणा करत होता.
१४४. डोळे भरून पाहणे – तृप्त होईपर्यंत पाहणे – आईने मुलाला खूप दिवसांनी डोळे भरून पाहिले.
१४५. कान टोचणे – चूक दाखवणे, सल्ला देणे – मित्राने वेळेवर कान टोचल्यामुळे तो चुकीचे काम करण्यापासून वाचला.
१४६. नाकासमोर चालणे – सरळ वागणे, प्रामाणिक असणे – तो नेहमी नाकासमोर चालतो.
१४७. तोंड काळे करणे – अपमानित होणे – वाईट काम करून त्याने कुटुंबाचे तोंड काळे केले.
१४८. गळ्यात पडणे – मागे लागणे, स्वीकारणे – कामासाठी तो माझ्या गळ्यात पडला होता.
१४९. जीवाला जीव देणे – खूप प्रेम करणे – ते दोघे एकमेकांना जीवाला जीव देतात.
१५०. अडीच दिवसांचा राजा – थोड्या काळासाठी अधिकार मिळणे – त्याला फक्त अडीच दिवसांचा राजा बनवले होते.
१५१. हात दाखवणे – धमकी देणे – भांडणामध्ये त्याने समोरच्याला हात दाखवला.
१५२. धुडगूस घालणे – गोंधळ घालणे, नाश करणे – मुलांनी घरात खूप धुडगूस घातला.
१५३. नजर देणे – लक्ष देणे – कामावर योग्य वेळी नजर देणे महत्त्वाचे आहे.
१५४. पाण्यात बसणे – निर्लज्जपणे वागणे – तो वाईट काम करूनही निर्लज्जपणे पाण्यात बसला होता.
१५५. खोकला देणे – दुर्लक्ष करणे – मोठ्यांनी केलेल्या सूचनांकडे त्याने खोकला दिला.
१५६. घोंगडी भिजणे – रहस्य उघड होणे – जुने प्रकरण पुन्हा उकरून घोंगडी भिजली.
१५७. चार दिवस सासूचे चार दिवस सुनेचे – प्रत्येकाला कधीतरी अधिकार मिळतो – आज तुझा काळ आहे, पण चार दिवस सासूचे चार दिवस सुनेचे लक्षात ठेव.
१५८. जंग जंग पछाडणे – खूप प्रयत्न करणे – नोकरीसाठी त्याने जंग जंग पछाडले.
१५९. टाके विरघळणे – खूप घाबरणे – मृत्यू समोर दिसताच त्याचे टाके विरघळले.
१६०. दोन हात करणे – संघर्ष करणे – त्याने आपल्या अडचणींशी दोन हात केले.
१६१. डोक्यावर बसणे – खूप त्रास देणे – तो नेहमी माझ्या डोक्यावर बसतो.
१६२. नांदणे – टिकून राहणे – अडचणीतही तो आपल्या तत्त्वांशी नांदला.
१६३. पाय घसरणे – चुकीचे वागणे – वाईट संगत मिळाल्याने त्याचा पाय घसरला.
१६४. बोट धरणे – आधार देणे, मार्गदर्शन करणे – शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांचे बोट धरून त्यांना शिकवले.
१६५. मूठ आवरणे – खर्च कमी करणे – महागाईत मूठ आवरणे आवश्यक आहे.
१६६. तोंड फिरवणे – दुर्लक्ष करणे – गरिबीत नातेवाईकांनी त्याच्याकडे तोंड फिरवले.
१६७. लंगोटी मित्र – लहानपणापासूनचा मित्र – ते दोघे लंगोटी मित्र आहेत.
१६८. वाटेला जाणे – त्रास देणे – उगाच कोणाच्या वाटेला जाऊ नकोस.
१६९. शक्यतोवर – शक्य होईल तोपर्यंत – शक्यतोवर मी तुम्हाला मदत करेन.
१७०. सोन्याच्या ताटात जेवणे – खूप श्रीमंत असणे – तो सोन्याच्या ताटात जेवणारा माणूस आहे.
१७१. हातावर तुरी देणे – फसवणे – त्याने आम्हाला हातावर तुरी दिली.
१७२. कंबर तुटणे – मोठे नुकसान होणे – अपघातामुळे त्याची कंबर तुटली.
१७३. गुळगुळीत करणे – वारंवार वापरणे – पुस्तक वाचून वाचून गुळगुळीत झाले.
१७४. घर बसणे – पराभव होणे, नुकसान होणे – जुगारात त्याचे सर्व घर बसले.
१७५. चोहोबाजूंनी कोंडी होणे – अडचणीत सापडणे – त्याने घेतलेल्या कर्जामुळे त्याची चोहोबाजूंनी कोंडी झाली.
१७६. जमीन खाणे – खूप घाबरणे – अचानक समोर साप पाहताच तो जमीन खाऊ लागला.
१७७. टाके टाकणे – गुप्त माहिती बाहेर काढणे – त्याने मित्राकडून सर्व माहिती टाके टाकून घेतली.
१७८. दोन पैसे गाठीला बांधणे – बचत करणे – भविष्यासाठी दोन पैसे गाठीला बांधणे महत्त्वाचे आहे.
१७९. नजरेतून उतरणे – मान कमी होणे – गैरवर्तन केल्यामुळे तो सर्वांच्या नजरेतून उतरला.
१८०. पाय मोडणे – अडथळा निर्माण करणे – त्याने माझ्या कामात पाय मोडण्याचा प्रयत्न केला.
१८१. बाजार उठणे – खूप गर्दी असणे – सणांमुळे बाजारात चांगलाच बाजार उठला होता.
१८२. मिंधा असणे – आभारी असणे – त्याने केलेल्या मदतीमुळे मी त्याचा मिंधा आहे.
१८३. राग येणे – संताप येणे – त्याचा खोटेपणा पाहून मला खूप राग आला.
१८४. शहाणपणा शिकवणे – उगाच सल्ला देणे – तू मला शहाणपणा शिकवू नकोस.
१८५. समिधा अर्पण करणे – मदत करणे, योगदान देणे – त्याने समाजाच्या कामात आपल्या समिधा अर्पण केल्या.
१८६. हात धुवून घेणे – काम सोडून देणे – अपयश आल्यामुळे त्याने त्या कामातून हात धुवून घेतले.
१८७. डोक्यावर बसवणे – खूप लाड करणे – आई-वडिलांनी मुलाला डोक्यावर बसवले आहे.
१८८. कानात प्राण आणणे – लक्ष देऊन ऐकणे – भाषण ऐकण्यासाठी लोकांनी कानात प्राण आणले.
१८९. घशाला कोरड पडणे – तहान लागणे – जास्त बोलल्यामुळे माझ्या घशाला कोरड पडली.
१९०. चांगभलं करणे – जयघोष करणे – भक्तांनी देवाची चांगभलं केली.
१९१. जीभ आवरणे – विचारपूर्वक बोलणे – मोठ्यांसमोर बोलताना जीभ आवरणे महत्त्वाचे आहे.
१९२. दातखिळी बसणे – खूप थंडीने बोलता न येणे – थंडीत नदीत उतरल्यामुळे त्याची दातखिळी बसली.
१९३. नजर भिडणे – लक्ष देणे – त्याने त्याच्या कामाकडे नजर भिडवली आहे.
१९४. पायधूळ झाडणे – घरी येणे – आज आमच्या घरी मोठ्या लोकांनी पायधूळ झाडली.
१९५. बोट चेपणे – त्रास देणे, धमकी देणे – तो नेहमी गरजूंना बोट चेपतो.
१९६. मन मारणे – इच्छा दाबणे – गरिबीमुळे त्याला आपले मन मारावे लागले.
१९७. यश मिळणे – यशस्वी होणे – खूप प्रयत्नानंतर त्याला यश मिळाले.
१९८. पाटी कोरी असणे – काहीच अनुभव नसणे – नवीन कामात तो अजून पाटी कोरी आहे.
१९९. खापर फोडणे – दुसऱ्याला दोषी ठरवणे – स्वतःची चूक असूनही तो दुसऱ्यावर खापर फोडत होता.
२००. न भूतो न भविष्यति – पूर्वी कधी झाले नाही आणि पुढे होणार नाही असे – त्याचे यश न भूतो न भविष्यति असे होते.
मराठी वाक्प्रचार, अर्थ आणि वाक्यात उपयोग PDF File Download
२०१. जीव भांड्यात पडणे – भीती नाहीशी होऊन शांत वाटणे – मुलाला सुरक्षित पाहून आईचा जीव भांड्यात पडला.
२०२. तळहातावर शीर घेणे – जीवाची पर्वा न करता धोका पत्करणे – सैनिकांनी तळहातावर शीर घेऊन देशाचे रक्षण केले.
२०३. पोटपूजा करणे – जेवण करणे – काम सुरू करण्यापूर्वी आम्ही पोटपूजा केली.
२०४. गोड मानणे – स्वीकार करणे, आनंद मानणे – मिळालेली भेट वस्तू त्याने गोड मानून घेतली.
२०५. पाण्यात सोडणे – दुर्लक्ष करणे, सोडून देणे – त्याने मित्रांच्या चुका पाण्यात सोडल्या.
२०६. नाकी नऊ येणे – खूप त्रास होणे, दमछाक होणे – हे अवघड काम करताना त्याला नाकी नऊ आले.
२०७. राईचा पर्वत करणे – लहान गोष्टीला खूप मोठे स्वरूप देणे – ती नेहमी राईचा पर्वत करत असते.
२०८. हातपाय मारणे – प्रयत्न करणे – नोकरीसाठी त्याने खूप हातपाय मारले.
२०९. कानावर येणे – माहिती मिळणे, ऐकणे – त्याचे वाईट वागणे माझ्या कानावर आले आहे.
२१०. हातात हात देणे – मदत करणे, सहकार्य करणे – संकटात सर्वांनी हातात हात देऊन काम केले.
२११. वाऱ्यावर सोडणे – बेजबाबदारपणे वागणे, दुर्लक्ष करणे – त्याने आपले भविष्य वाऱ्यावर सोडले.
२१२. पोटात घालणे – माफ करणे – आईने मुलाची चूक पोटात घातली.
२१३. माशा मारणे – रिकामे बसणे – सुट्टीत नुसते माशा मारू नकोस.
२१४. हाड वैरी – कट्टर शत्रू – ते दोघे एकमेकांचे हाड वैरी आहेत.
२१५. केसाने गळा कापणे – विश्वासघात करणे – जवळच्या मित्रानेच माझ्या केसाने गळा कापला.
२१६. डोळे मिटणे – मृत्यू पावणे – आजोबा काल रात्री डोळे मिटले.
२१७. घोडामैदान जवळ असणे – थोड्याच वेळात परीक्षा किंवा सामना असणे – आता घोडामैदान जवळ आले आहे, तयारी करा.
२१८. तोंड देणे – सामना करणे – आलेल्या संकटांना तोंड देणे महत्त्वाचे आहे.
२१९. आग ओकणे – खूप रागाने बोलणे – अपमान झाल्यामुळे त्याने आग ओकली.
२२०. पाणी मुरणे – रहस्य असणे, गुप्त गोष्ट असणे – त्यांच्या बोलण्यात काहीतरी पाणी मुरत आहे.
२२१. जीवावर उदार होणे – जीवाची पर्वा न करणे – रुग्णाला वाचवण्यासाठी डॉक्टर जीवावर उदार झाले.
२२२. आकाशाला गवसणी घालणे – मोठी कामगिरी करणे – त्याने खूप मेहनत करून आकाशाला गवसणी घातली.
२२३. तळ्यात मळ्यात करणे – निर्णय न घेता डगमगणे – तो नेहमी तळ्यात मळ्यात करत असतो.
२२४. जीव तोडून काम करणे – खूप मेहनत करणे – शेतकऱ्यांनी शेतात जीव तोडून काम केले.
२२५. दात घासणे – लाचारी पत्करणे – काम करण्यासाठी त्याला अधिकाऱ्यासमोर दात घासावे लागले.
२२६. नाकावर टिच्चून – अभिमानाने, स्पष्टपणे – त्याने नाकावर टिच्चून आपले मत मांडले.
२२७. फुलांचे ताट – आनंदी आणि आरामदायक जीवन – त्याला नेहमी फुलांचे ताटच मिळाले.
२२८. पाऊल वाकडे पडणे – चुकीच्या मार्गाला लागणे – वाईट संगतीमुळे त्याचे पाऊल वाकडे पडले.
२२९. घोंगडी भिजणे – रहस्य उघड होणे – चोरीचे प्रकरण उघडकीस आल्याने घोंगडी भिजली.
२३०. जिवंतपणी मरणे – खूप त्रास होणे, अपमानित होणे – अपमान सहन करणे म्हणजे जिवंतपणी मरणे.
२३१. मायेची पाखर – प्रेमळ आधार – आईने मुलाला मायेची पाखर दिली.
२३२. मधाचे बोट लावणे – थोडीशी आशा दाखवणे – त्याने मला मधाचे बोट लावून काम काढून घेतले.
२३३. रक्ताचे नाते – जवळचे संबंध – त्यांच्यात रक्ताचे नाते आहे.
२३४. शब्दाला जागणे – दिलेले वचन पाळणे – तो नेहमी आपल्या शब्दाला जागून वागतो.
२३५. हत्तीच्या पायाखालचा मुंगळा – खूप लहान आणि दुर्लक्ष करण्यासारखा – तो मोठा अधिकारी आहे आणि मी हत्तीच्या पायाखालचा मुंगळा.
२३६. तोंडाला फेस येणे – खूप बोलणे, वाद घालणे – भांडणात त्याच्या तोंडाला फेस आला.
२३७. अंगात काटा येणे – खूप घाबरणे, भीती वाटणे – तो भयानक आवाज ऐकून माझ्या अंगात काटा आला.
२३८. काठीचा आधार – म्हातारपणात मदत – त्याला चालण्यासाठी काठीचा आधार घ्यावा लागतो.
२३९. खऱ्याचे खोटे – सत्याचा विपर्यास करणे – त्याने खऱ्याचे खोटे करून दाखवले.
२४०. गाशा गुंडाळणे – निघून जाणे – नुकसान झाल्यामुळे त्याने आपला व्यवसाय बंद करून गाशा गुंडाळला.
२४१. घरचा आहेर – आपलेच लोक त्रास देणे – बाहेरच्या लोकांपेक्षा घरचा आहेर जास्त दुखवतो.
२४२. चिखलफेक करणे – निंदा करणे, बदनामी करणे – विरोधकांनी निवडणुकीत एकमेकांवर चिखलफेक केली.
२४३. जीभ टाळूला चिकटणे – खूप तहान लागणे – उष्णतेमुळे माझी जीभ टाळूला चिकटली होती.
२४४. टाळूवरचे लोणी खाणे – दुसऱ्याच्या कमाईवर मजा करणे – तो नेहमी वडिलांच्या टाळूवरचे लोणी खातो.
२४५. तोंडचे पाणी पळणे – खूप घाबरणे – अचानक समोर आलेला धोका पाहून त्याचे तोंडचे पाणी पळाले.
२४६. न भूतो न भविष्यति – कधी न झालेले – त्याचा पराक्रम न भूतो न भविष्यति होता.
२४७. डोळे उघडणे – चूक लक्षात येणे – फसवणूक झाल्यावर त्याचे डोळे उघडले.
२४८. पांघरूण घालणे – चूक लपवणे – आई-वडिलांनी मुलाच्या चुकीवर पांघरूण घातले.
२४९. बोटे मोडणे – टीका करणे – काम चुकल्यावर लोक बोटे मोडतात.
२५०. मायेचा पूर येणे – खूप प्रेम वाटणे – नातवाला पाहताच आजीच्या मनात मायेचा पूर आला.
२५१. माना टाकणे – निराश होणे – सतत अपयशामुळे खेळाडूंनी माना टाकल्या.
२५२. मूग गिळणे – गप्प बसणे – शिक्षकांच्या प्रश्नावर त्याने मूग गिळला.
२५३. रक्ताचे पाणी करणे – खूप कष्ट करणे – शेतकऱ्यांनी शेतीत रक्ताचे पाणी केले.
२५४. वाट लावणे – नाश करणे, संपवणे – त्याने सर्व पैसा जुगारात वाट लावला.
२५५. शहाण्याला शब्दांचा मार – बुद्धिमान व्यक्तीला जास्त बोलण्याची गरज नसते – शहाण्याला शब्दांचा मार पुरेसा असतो.
२५६. सोन्याचा धूर निघणे – खूप श्रीमंत असणे – पूर्वीच्या काळात त्यांच्या घरात सोन्याचा धूर निघत होता.
२५७. हात ओला करणे – पैसे मिळवणे – त्याने हे काम करण्यासाठी हात ओला केला.
२५८. अंगावर शहारा येणे – रोमांच येणे – देशाचे गीत ऐकून माझ्या अंगावर शहारा आला.
२५९. कान धरणे – चूक कबूल करणे – चूक झाल्यावर त्याने कान धरले.
२६०. काळजाला हात घालणे – दुःख देणे – त्याच्या बोलण्याने माझ्या काळजाला हात घातला.
२६१. गगनाला भिडणे – खूप वाढणे – महागाईमुळे भाज्यांचे भाव गगनाला भिडले आहेत.
२६२. घर डोक्यावर घेणे – गोंधळ करणे – मुलांनी भांडून घर डोक्यावर घेतले.
२६३. चोहोबाजूंनी कोंडी होणे – अडचणीत सापडणे – विरोधकांनी चोहोबाजूंनी कोंडी केली.
२६४. जीवाची बाजी लावणे – जीवाची पर्वा न करणे – त्यांनी पूरग्रस्तांना वाचवण्यासाठी जीवाची बाजी लावली.
२६५. टाके ढिले होणे – खूप थकणे – दिवसभर काम करून त्याचे टाके ढिले झाले.
२६६. तिळाचा ताड करणे – लहान गोष्टीला मोठे स्वरूप देणे – ती नेहमी तिळाचा ताड करते.
२६७. दोन पैसे गाठीला बांधणे – बचत करणे – भविष्यासाठी दोन पैसे गाठीला बांधा.
२६८. नाक घासणे – लाचारी पत्करणे – कामासाठी त्याला सर्वांसमोर नाक घासावे लागले.
२६९. पांढऱ्या पाषाणावरची रेघ – कधीही न बदलणारे सत्य – आईचे प्रेम हे पांढऱ्या पाषाणावरची रेघ आहे.
२७०. बोट दाखवणे – दोष देणे – कामात चूक झाल्यावर त्याने दुसऱ्याकडे बोट दाखवले.
२७१. मन मारणे – इच्छा दाबणे – गरिबीमुळे त्याला आपले मन मारावे लागले.
२७२. मीठ मसाला लावणे – अतिरंजित करणे – तो नेहमी गोष्टींना मीठ मसाला लावून सांगतो.
२७३. लंगोटी मित्र – बालपणीचा मित्र – ते दोघे लंगोटी मित्र आहेत.
२७४. वाटाण्याच्या अक्षता लावणे – नकार देणे – त्याने नोकरीची ऑफर वाटाण्याच्या अक्षता लावली.
२७५. शहाजोगपणा करणे – स्वतःला शहाणा समजणे – त्याला काही माहिती नसताना शहाजोगपणा करू नकोस.
२७६. सूत जुळणे – संबंध जुळणे – नवीन ठिकाणी त्याचे लवकरच सूत जुळले.
२७७. हातपाय गाळणे – हिम्मत हारणे – अपयशामुळे लगेच हातपाय गाळू नकोस.
२७८. डोक्यावर घेणे – जबाबदारी घेणे – त्याने लहान वयातच कुटुंबाची जबाबदारी डोक्यावर घेतली.
२७९. एक खांब असणे – एकमेकांना मदत करणे – संकटात ते एका खांबासारखे उभे राहिले.
२८०. कानावर हात ठेवणे – माहिती नसल्याचा बहाणा करणे – कामाच्या वेळी त्याने नेहमी कानावर हात ठेवले.
२८१. खडे बोल सुनावणे – कठोर बोलणे – चुकीचे वागल्याबद्दल वडिलांनी त्याला खडे बोल सुनावले.
२८२. गळ्यातील ताईत – लाडका असणे – लहान मुलगा आजी-आजोबांच्या गळ्यातील ताईत आहे.
२८३. घर बसणे – पराभव होणे – जुगारात त्याचे घर बसले.
२८४. चोहोकडे हातपाय मारणे – खूप प्रयत्न करणे – नोकरीसाठी त्याने चोहोकडे हातपाय मारले.
२८५. दात ओठ खाणे – राग व्यक्त करणे – त्याचा अपमान झाल्यावर तो दात ओठ खात होता.
२८६. नारदमुनी – भांडणे लावणारा – तो नेहमी लोकांमध्ये नारदमुनीचे काम करतो.
२८७. नाकावर राग असणे – लवकर रागावणे – तिचा स्वभाव नाकावर राग असण्याचा आहे.
२८८. पोटात आग पडणे – खूप भूक लागणे – सकाळपासून काही न खाल्यामुळे पोटात आग पडली.
२८९. फुगून जाणे – गर्व करणे – यश मिळाल्यावर तो फुगून गेला आहे.
२९०. भरवसा ठेवणे – विश्वास ठेवणे – मित्रावर भरवसा ठेवणे आवश्यक आहे.
२९१. माती खाणे – हार मानणे – प्रतिस्पर्धकासमोर त्याला माती खावी लागली.
२९२. माना टाकणे – निराश होणे – वारंवार अपयश आल्यामुळे त्याने माना टाकल्या.
२९३. मूग गिळणे – गप्प बसणे – प्रश्न विचारल्यावर तो मूग गिळून बसला.
२९४. लक्ष्मणरेषा ओलांडणे – मर्यादा ओलांडणे – बोलण्यात मर्यादांची लक्ष्मणरेषा ओलांडू नकोस.
२९५. सोन्याच्या ताटात जेवणे – खूप श्रीमंत असणे – तो सोन्याच्या ताटात जेवणारा माणूस आहे.
२९६. हात दाखवणे – धमकी देणे – त्याने मित्राला हात दाखवला.
२९७. पोटात शिरणे – गुप्त माहिती काढणे – दुसऱ्याचे रहस्य पोटात शिरून काढले.
२९८. आसमान ठेंगणे होणे – खूप आनंद होणे – लॉटरी लागल्यामुळे त्याला आसमान ठेंगणे झाले.
२९९. खांदे पाडणे – निराश होणे – निकाल चांगला न लागल्यामुळे त्याने खांदे पाडले.
३००. जमीनदोस्त होणे – पूर्णपणे नष्ट होणे – वादळामुळे त्यांची मालमत्ता जमीनदोस्त झाली.
३०१. तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार – अन्याय सहन करणे, पण व्यक्त न करता येणे – सासूच्या त्रासाला ती तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार सहन करत होती.
——————————————————–
मराठी वाक्प्रचार, अर्थ आणि वाक्यात उपयोग PDF Download
——————————————————–
३०२. बळीचा बकरा – दुसऱ्याच्या चुकीची शिक्षा ज्याला मिळते तो – वरिष्ठांच्या चुकीमुळे तो बळीचा बकरा ठरला.
३०३. भीष्मप्रतिज्ञा करणे – मोठा संकल्प करणे – समाजासाठी काम करण्याची त्याने भीष्मप्रतिज्ञा केली.
३०४. लोखंडाचे चणे खाणे – अत्यंत कठीण काम करणे – त्या दुर्गम भागात काम करणे म्हणजे लोखंडाचे चणे खाण्यासारखे आहे.
३०५. वेळेवर पाणी भरणे – योग्य वेळी मदत करणे – मित्राने ऐन वेळेवर पाणी भरल्यामुळे माझे काम झाले.
३०६. तोंडी लावणे – कमी प्रमाणात वापरणे – जेवणात लोणचे फक्त तोंडी लावण्यासाठी होते.
३०७. डोळे मिचकावणे – इशारा करणे – त्याने मित्राला डोळे मिचकावून इशारा केला.
३०८. पाण्यात तेल न काढणे – निष्फळ प्रयत्न करणे – त्याला समजावण्याचा प्रयत्न म्हणजे पाण्यात तेल काढण्यासारखे आहे.
$ads={1}
३०९. निखारे खाणे – त्रास सहन करणे – गरिबीत त्याने खूप निखारे खाल्ले.
३१०. दोन हात करणे – भांडणे, संघर्ष करणे – विरोधकांशी दोन हात करण्याची त्याची तयारी होती.
३११. घसा सुकणे – खूप तहान लागणे – भाषणामुळे माझा घसा सुकला होता.
३१२. आकाशपाताळ एक करणे – खूप प्रयत्न करणे – नोकरीसाठी त्याने आकाशपाताळ एक केले.
३१३. डोक्यावर बर्फ आणि तोंडात साखर – शांत आणि गोड बोलणे – त्याला कोणत्याही परिस्थितीत डोक्यावर बर्फ आणि तोंडात साखर ठेवायला आवडते.
३१४. कानावर हात ठेवणे – माहिती नसल्याचा बहाणा करणे – पैसे मागताच त्याने कानावर हात ठेवले.
३१५. हातघाईवर येणे – भांडण वाढून मारामारीवर येणे – दोघांचे बोलणे वाढत वाढत हातघाईवर आले.
३१६. जीवाची मुंबई करणे – मजा करणे, ऐषाराम करणे – सुट्टीत त्याने परदेशात जाऊन जीवाची मुंबई केली.
३१७. अंगात येणे – आवेश येणे, जोर येणे – धावण्याच्या स्पर्धेत त्याच्या अंगात आले.
३१८. डोळ्यावर पट्टी बांधणे – दुर्लक्ष करणे – भ्रष्टाचाराकडे सरकार डोळ्यावर पट्टी बांधून पाहत आहे.
३१९. पोटात ठेवणे – गुप्त गोष्ट लपवणे – त्याने मित्राचे रहस्य पोटात ठेवले.
३२०. तोंडात बोट घालणे – आश्चर्यचकित होणे – जादूचा प्रयोग पाहून लहान मुलांनी तोंडात बोट घातले.
३२१. हातचा मळ – अतिशय सोपे काम – हे गणित सोडवणे माझ्यासाठी हातचा मळ आहे.
३२२. तोंडचे पाणी उतरणे – अपमानास्पद वाटणे – सर्वांसमोर अपमान झाल्यावर त्याचे तोंडचे पाणी उतरले.
३२३. डोके खाजवणे – विचार करणे – प्रश्नाचे उत्तर आठवत नसल्यामुळे तो डोके खाजवत होता.
३२४. जिभेला हाड नसणे – काहीही बोलणे – विचार न करता बोलणाऱ्या माणसाच्या जिभेला हाड नसते.
३२५. कान फुंकणे – चुकीची माहिती देणे, भडकावणे – दुसऱ्यांनी कान फुंकल्यामुळे त्याचे आणि त्याच्या मित्राचे भांडण झाले.
३२६. कंठस्नान घालणे – मारणे, ठार मारणे – राजाने शत्रूला कंठस्नान घातले.
३२७. तोंडाला कुलूप लावणे – गप्प बसणे – शिक्षकांच्या भीतीमुळे मुलांनी तोंडाला कुलूप लावले.
३२८. कानात प्राण आणणे – लक्षपूर्वक ऐकणे – गुरुजींचे प्रवचन ऐकण्यासाठी लोकांनी कानात प्राण आणले.
३२९. पदरात घेणे – स्वीकारणे, माफ करणे – आईने मुलाची चूक पदरात घेतली.
३३०. हातावर पोट असणे – रोज काम करून रोज खाणे – अनेक गरीब लोकांचे हातावर पोट असते.
३३१. चूल पेटणे – घरात जेवण बनणे – आज त्याच्या घरात चूल पेटली नाही.
३३२. पांढरेफटक पडणे – घाबरून चेहरा फिक्का पडणे – अपघाताचे दृश्य पाहून तिचा चेहरा पांढरेफटक पडला.
३३३. पाटी कोरी असणे – काहीच अनुभव नसणे – नवीन कामात तो अजून पाटी कोरी आहे.
३३४. खापर फोडणे – दुसऱ्याला दोषी ठरवणे – स्वतःची चूक असूनही तो दुसऱ्यावर खापर फोडत होता.
३३५. न भूतो न भविष्यति – पूर्वी कधी झाले नाही आणि पुढे होणार नाही असे – त्याचे यश न भूतो न भविष्यति असे होते.
३३६. तोंडी लावणे – कमी प्रमाणात वापरणे – जेवण कमी पडल्यास भाजी तोंडी लावायला वापरली.
३३७. हात टेकणे – हार मानणे, पराभूत होणे – डॉक्टरनी हात टेकले, आता फक्त देवाची कृपा.
३३८. उजेड पाडणे – चांगली गोष्ट करणे – त्याने शिक्षण घेऊन कुटुंबात उजेड पाडला.
३३९. आभाळ फाटणे – मोठे संकट येणे – त्यांचे घर जळाल्यावर जणू आभाळच फाटले.
३४०. खऱ्या अर्थाने – योग्य प्रकारे – त्याने खऱ्या अर्थाने मदत केली.
३४१. डोळे फाडणे – रागाने पाहणे – त्याच्या वाईट बोलण्यामुळे मी डोळे फाडून पाहिले.
३४२. जीव तुटणे – खूप काळजी वाटणे, दुःख होणे – मुलाच्या वाईट अवस्थेमुळे आईचा जीव तुटला.
३४३. पाठीवर थाप मारणे – प्रोत्साहन देणे – यश मिळाल्यावर सरांनी त्याच्या पाठीवर थाप मारली.
३४४. नाक मुरडणे – नापसंती दाखवणे – त्याला दिलेली सूचना ऐकून त्याने नाक मुरडले.
३४५. बारा गावचं पाणी पिणे – खूप अनुभव असणे – त्याने बारा गावचं पाणी प्यायले आहे, त्याला सर्व माहिती आहे.
३४६. तोंड देणे – सामना करणे – आलेल्या अडचणींना तोंड देणे आवश्यक आहे.
३४७. जीभ चावणे – बोलून गेलेल्या शब्दांबद्दल पश्चात्ताप होणे – रागाच्या भरात चुकीचे बोलल्यावर त्याने जीभ चावली.
३४८. हातावर पोट असणे – रोज काम करून रोज खाणे – हातावर पोट असलेल्यांना सुट्टी परवडत नाही.
३४९. काडीचा उपयोग नसणे – निरुपयोगी असणे – जुन्या आणि तुटलेल्या वस्तूंचा काडीचा उपयोग नसतो.
३५०. शिगेला पोहोचणे – टोकाला पोहोचणे – महागाई आता शिगेला पोहोचली आहे.
३५१. अंगावर काटा येणे – रोमांच येणे – भीतीने किंवा उत्साहाने अंगावर काटा आला.
३५२. उंबराचे फूल – दुर्मिळ – तो माणूस खूप कमी भेटतो, तो उंबराचे फूल आहे.
३५३. उंटावरून शेळ्या चारणे – आळस करणे – तो नेहमी उंटावरून शेळ्या चारतो.
३५४. कस पाहणे – परीक्षा घेणे – संकट माणसाचा खरा कस पाहते.
३५५. कान धरणे – चूक कबूल करणे – चुकीबद्दल त्याने कान धरले.
३५६. खडे बोल सुनावणे – कठोर बोलणे – चुकीच्या वर्तनाबद्दल वडिलांनी खडे बोल सुनावले.
३५७. खुशालचेंडू – चैनी – तो खूप खुशालचेंडू आहे, कामाची पर्वा नाही.
३५८. गळ्यातील ताईत – लाडका – लहान मुलगा सर्वांच्या गळ्यातील ताईत आहे.
३५९. गगनाला भिडणे – खूप वाढणे – पेट्रोलचे भाव गगनाला भिडले.
३६०. घर डोक्यावर घेणे – गोंधळ घालणे – भांडणामुळे मुलांनी घर डोक्यावर घेतले.
३६१. चोहोकडे हातपाय मारणे – खूप प्रयत्न करणे – नोकरीसाठी त्याने चोहोकडे हातपाय मारले.
३६२. जीभ टाळूला चिकटणे – खूप तहान लागणे – उन्हामुळे त्याची जीभ टाळूला चिकटली.
३६३. टांग मारणे – गैरहजर राहणे – महत्त्वाच्या बैठकीला त्याने टांग मारली.
३६४. दात ओठ खाणे – राग व्यक्त करणे – अपमान झाल्याने तो दात ओठ खात होता.
३६५. दगड मारणे – अपशब्द बोलणे – कोणालाही दगड मारू नये.
३६६. नारदमुनी – भांडणे लावणारा – तो समाजात नारदमुनीचे काम करतो.
३६७. नाकावर राग असणे – लगेच रागावणे – तिचा स्वभाव नाकावर राग असण्याचा आहे.
३६८. पोटात आग पडणे – खूप भूक लागणे – सकाळपासून काही न खाल्यामुळे पोटात आग पडली.
३६९. फुगून जाणे – गर्व करणे – यशामुळे तो फुगून गेला.
३७०. बोट मोडणे – कौतुक करणे – त्याच्या कामाबद्दल लोक बोट मोडीत होते.
३७१. भरवसा ठेवणे – विश्वास ठेवणे – मित्रावर भरवसा ठेवणे आवश्यक आहे.
३७२. माती खाणे – हार मानणे – प्रतिस्पर्धकापुढे त्याला माती खावी लागली.
३७३. माना टाकणे – निराश होणे – सतत अपयशामुळे खेळाडूंनी माना टाकल्या.
३७४. मूग गिळणे – गप्प बसणे – प्रश्न विचारल्यावर त्याने मूग गिळला.
३७५. वाटाण्याच्या अक्षता लावणे – नकार देणे – त्याने दिलेले आमंत्रण मी वाटाण्याच्या अक्षता लावले.
३७६. हात हलवत परतणे – रिकाम्या हाताने परतणे – बाजारात काम न झाल्यामुळे तो हात हलवत परतला.
३७७. पाय धरणे – विनवणी करणे – त्याने कामासाठी वरिष्ठांचे पाय धरले.
३७८. डोळे उघडणे – चूक लक्षात येणे – फसवणूक झाल्यावर त्याचे डोळे उघडले.
३७९. काखेत मारणे – दुर्लक्ष करणे – त्याने माझ्या सूचनांकडे काखेत मारले.
३८०. दात पाडणे – शिक्षा करणे – वाईट काम करणाऱ्याचे दात पाडले जातात.
३८१. हातावर तुरी देणे – फसवणे – चोर पोलिसांच्या हातावर तुरी देऊन पळून गेला.
३८२. पोटात शिरणे – गुप्त माहिती काढणे – त्याचे रहस्य पोटात शिरून काढले.
३८३. आसमान ठेंगणे होणे – खूप आनंद होणे – यश मिळाल्यावर त्याला आसमान ठेंगणे झाले.
३८४. खांदे पाडणे – निराश होणे – अपयशामुळे त्याने खांदे पाडले.
३८५. जमीनदोस्त होणे – नष्ट होणे – वादळामुळे त्यांची मालमत्ता जमीनदोस्त झाली.
३८६. तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार – अन्याय सहन करणे – तो तोंड दाबून बुक्क्यांचा मार सहन करत होता.
३८७. बळीचा बकरा – दुसऱ्याच्या चुकीची शिक्षा मिळणे – तो नाहक बळीचा बकरा ठरला.
३८८. लोखंडाचे चणे खाणे – कठीण काम करणे – हे काम लोखंडाचे चणे खाण्यासारखे आहे.
$ads={2}
३८९. वेळेवर पाणी भरणे – योग्य वेळी मदत करणे – त्याने वेळेवर पाणी भरले.
३९०. तोंडी लावणे – कमी प्रमाणात वापरणे – जेवणात लोणचे फक्त तोंडी लावण्यापुरते होते.
३९१. डोळे मिचकावणे – इशारा करणे – त्याने मित्राला डोळे मिचकावले.
३९२. पाण्यात तेल न काढणे – निष्फळ प्रयत्न – त्याला समजावणे म्हणजे पाण्यात तेल काढणे.
३९३. निखारे खाणे – त्रास सहन करणे – त्याने गरिबीत खूप निखारे खाल्ले.
३९४. दोन हात करणे – संघर्ष करणे – त्याने अडचणींशी दोन हात केले.
३९५. घसा सुकणे – तहान लागणे – जास्त बोलण्यामुळे माझा घसा सुकला.
३९६. आकाशपाताळ एक करणे – खूप प्रयत्न करणे – यश मिळवण्यासाठी त्याने आकाशपाताळ एक केले.
३९७. डोक्यावर बर्फ आणि तोंडात साखर – शांत आणि गोड बोलणे – तो नेहमी डोक्यावर बर्फ आणि तोंडात साखर ठेवतो.
३९८. कान फुंकणे – चुकीची माहिती देणे – दुसऱ्यांनी कान फुंकल्यामुळे त्यांचे भांडण झाले.
३९९. कंठस्नान घालणे – ठार मारणे – राजाने शत्रूंना कंठस्नान घातले.
४००. तोंडाला कुलूप लावणे – गप्प बसणे – भीतीमुळे मुलांनी तोंडाला कुलूप लावले.
marathi vakprachar pdf download
४०१. कानात प्राण आणणे – लक्षपूर्वक ऐकणे – गुरुजींचे प्रवचन ऐकण्यासाठी लोकांनी कानात प्राण आणले.
४०२. पदरात घेणे – स्वीकारणे, माफ करणे – आईने मुलाची चूक पदरात घेतली.
४०३. हातावर पोट असणे – रोज काम करून रोज खाणे – हातावर पोट असलेल्यांना सुट्टी परवडत नाही.
४०४. चूल पेटणे – घरात जेवण बनणे – आज त्याच्या घरात चूल पेटली नाही.
४०५. पांढरेफटक पडणे – घाबरून चेहरा फिक्का पडणे – अपघात पाहताच तिचा चेहरा पांढरेफटक पडला.
४०६. पाटी कोरी असणे – काहीच अनुभव नसणे – नवीन कामात तो अजून पाटी कोरी आहे.
४०७. खापर फोडणे – दुसऱ्याला दोषी ठरवणे – स्वतःची चूक असूनही तो दुसऱ्यावर खापर फोडत होता.
४०८. जीवात जीव येणे – चिंता कमी होणे – हरवलेला मुलगा सुखरूप परतल्यावर आईच्या जीवात जीव आला.
४०९. तळहातावर शीर घेणे – जीवाची पर्वा न करणे – सैनिकांनी तळहातावर शीर घेतले.
४१०. पोटपूजा करणे – जेवण करणे – काम सुरू करण्यापूर्वी आम्ही पोटपूजा केली.
४११. गोड मानणे – स्वीकारणे – मिळालेली भेट वस्तू त्याने गोड मानून घेतली.
४१२. पाण्यात सोडणे – दुर्लक्ष करणे – मित्रांच्या चुका त्याने पाण्यात सोडल्या.
४१३. नाकी नऊ येणे – खूप त्रास होणे – हे अवघड काम करताना त्याला नाकी नऊ आले.
४१४. राईचा पर्वत करणे – लहान गोष्टीला मोठे स्वरूप देणे – ती नेहमी राईचा पर्वत करते.
४१५. हातपाय मारणे – प्रयत्न करणे – नोकरीसाठी त्याने खूप हातपाय मारले.
४१६. कानावर येणे – माहिती मिळणे – त्याचे वाईट वागणे माझ्या कानावर आले.
४१७. हातात हात देणे – मदत करणे – संकटात सर्वांनी हातात हात दिला.
४१८. वाऱ्यावर सोडणे – बेजबाबदारपणे वागणे – त्याने आपले भविष्य वाऱ्यावर सोडले.
४१९. पोटात घालणे – माफ करणे – आईने मुलाची चूक पोटात घातली.
४२०. माशा मारणे – रिकामे बसणे – सुट्टीत नुसते माशा मारू नकोस.
४२१. हाड वैरी – कट्टर शत्रू – ते दोघे एकमेकांचे हाड वैरी आहेत.
४२२. केसाने गळा कापणे – विश्वासघात करणे – जवळच्या मित्रानेच माझ्या केसाने गळा कापला.
४२३. डोळे मिटणे – मृत्यू पावणे – आजोबा काल रात्री डोळे मिटले.
४२४. घोडामैदान जवळ असणे – थोड्याच वेळात परीक्षा असणे – आता घोडामैदान जवळ आले आहे.
४२५. तोंड देणे – सामना करणे – आलेल्या संकटांना तोंड देणे आवश्यक असते.
४२६. आग ओकणे – खूप रागाने बोलणे – अपमान झाल्यामुळे त्याने आग ओकली.
४२७. पाणी मुरणे – रहस्य असणे – त्यांच्या बोलण्यात काहीतरी पाणी मुरत आहे.
४२८. जीवावर उदार होणे – जीवाची पर्वा न करणे – रुग्णाला वाचवण्यासाठी तो जीवावर उदार झाला.
४२९. आकाशाला गवसणी घालणे – मोठी कामगिरी करणे – त्याने खूप मेहनत करून आकाशाला गवसणी घातली.
४३०. तळ्यात मळ्यात करणे – निर्णय न घेता डगमगणे – तो नेहमी तळ्यात मळ्यात करत असतो.
४३१. जीव तोडून काम करणे – खूप मेहनत करणे – शेतकऱ्यांनी शेतात जीव तोडून काम केले.
४३२. दात घासणे – लाचारी पत्करणे – काम करण्यासाठी त्याला अधिकाऱ्यासमोर दात घासावे लागले.
४३३. नाकावर टिच्चून – अभिमानाने, स्पष्टपणे – त्याने नाकावर टिच्चून आपले मत मांडले.
४३४. फुलांचे ताट – आनंदी आणि आरामदायक जीवन – त्याला नेहमी फुलांचे ताटच मिळाले.
४३५. पाऊल वाकडे पडणे – चुकीच्या मार्गाला लागणे – वाईट संगतीमुळे त्याचे पाऊल वाकडे पडले.
४३६. घोंगडी भिजणे – रहस्य उघड होणे – चोरीचे प्रकरण उघडकीस आल्याने घोंगडी भिजली.
४३७. जिवंतपणी मरणे – खूप त्रास होणे – अपमान सहन करणे म्हणजे जिवंतपणी मरणे.
४३८. मायेची पाखर – प्रेमळ आधार – आईने मुलाला मायेची पाखर दिली.
४३९. मधाचे बोट लावणे – थोडीशी आशा दाखवणे – त्याने मला मधाचे बोट लावून काम काढून घेतले.
$ads={2}
४४०. रक्ताचे नाते – जवळचे संबंध – त्यांच्यात रक्ताचे नाते आहे.
४४१. शब्दाला जागणे – दिलेले वचन पाळणे – तो नेहमी आपल्या शब्दाला जागून वागतो.
४४२. हत्तीच्या पायाखालचा मुंगळा – खूप लहान – तो मोठा अधिकारी आहे आणि मी हत्तीच्या पायाखालचा मुंगळा.
४४३. तोंडाला फेस येणे – खूप बोलणे – भांडणात त्याच्या तोंडाला फेस आला.
४४४. अंगात काटा येणे – खूप घाबरणे – तो भयानक आवाज ऐकून माझ्या अंगात काटा आला.
४४५. काठीचा आधार – म्हातारपणात मदत – त्याला चालण्यासाठी काठीचा आधार घ्यावा लागतो.
४४६. खऱ्याचे खोटे – सत्याचा विपर्यास करणे – त्याने खऱ्याचे खोटे करून दाखवले.
४४७. गाशा गुंडाळणे – निघून जाणे – नुकसान झाल्यामुळे त्याने आपला व्यवसाय बंद करून गाशा गुंडाळला.
४४८. घरचा आहेर – आपलेच लोक त्रास देणे – बाहेरच्या लोकांपेक्षा घरचा आहेर जास्त दुखवतो.
४४९. चिखलफेक करणे – निंदा करणे – विरोधकांनी निवडणुकीत एकमेकांवर चिखलफेक केली.
४५०. जीभ टाळूला चिकटणे – खूप तहान लागणे – उष्णतेमुळे माझी जीभ टाळूला चिकटली होती.
४५१. टाळूवरचे लोणी खाणे – दुसऱ्याच्या कमाईवर मजा करणे – तो नेहमी वडिलांच्या टाळूवरचे लोणी खातो.
४५२. तोंडचे पाणी पळणे – खूप घाबरणे – अचानक समोर आलेला धोका पाहून त्याचे तोंडचे पाणी पळाले.
४५३. न भूतो न भविष्यति – कधी न झालेले – त्याचा पराक्रम न भूतो न भविष्यति होता.
४५४. डोळे उघडणे – चूक लक्षात येणे – फसवणूक झाल्यावर त्याचे डोळे उघडले.
४५५. पांघरूण घालणे – चूक लपवणे – आई-वडिलांनी मुलाच्या चुकीवर पांघरूण घातले.
४५६. बोटे मोडणे – टीका करणे – काम चुकल्यावर लोक बोटे मोडतात.
४५७. मायेचा पूर येणे – खूप प्रेम वाटणे – नातवाला पाहताच आजीच्या मनात मायेचा पूर आला.
४५८. माना टाकणे – निराश होणे – सतत अपयशामुळे खेळाडूंनी माना टाकल्या.
४५९. मूग गिळणे – गप्प बसणे – शिक्षकांच्या प्रश्नावर त्याने मूग गिळला.
४६०. रक्ताचे पाणी करणे – खूप कष्ट करणे – शेतकऱ्यांनी शेतीत रक्ताचे पाणी केले.
४६१. वाट लावणे – नाश करणे – त्याने सर्व पैसा जुगारात वाट लावला.
४६२. शहाण्याला शब्दांचा मार – बुद्धिमान व्यक्तीला जास्त बोलण्याची गरज नसते – शहाण्याला शब्दांचा मार पुरेसा असतो.
४६३. सोन्याचा धूर निघणे – खूप श्रीमंत असणे – पूर्वीच्या काळात त्यांच्या घरात सोन्याचा धूर निघत होता.
४६४. हात ओला करणे – पैसे मिळवणे – त्याने हे काम करण्यासाठी हात ओला केला.
४६५. अंगावर शहारा येणे – रोमांच येणे – देशाचे गीत ऐकून माझ्या अंगावर शहारा आला.
४६६. कान धरणे – चूक कबूल करणे – चूक झाल्यावर त्याने कान धरले.
४६७. काळजाला हात घालणे – दुःख देणे – त्याच्या बोलण्याने माझ्या काळजाला हात घातला.
४६८. गगनाला भिडणे – खूप वाढणे – महागाईमुळे भाज्यांचे भाव गगनाला भिडले आहेत.
४६९. घर डोक्यावर घेणे – गोंधळ करणे – मुलांनी भांडून घर डोक्यावर घेतले.
४७०. चोहोबाजूंनी कोंडी होणे – अडचणीत सापडणे – विरोधकांनी चोहोबाजूंनी कोंडी केली.
४७१. जीवाची बाजी लावणे – जीवाची पर्वा न करणे – त्यांनी पूरग्रस्तांना वाचवण्यासाठी जीवाची बाजी लावली.
४७२. टाके ढिले होणे – खूप थकणे – दिवसभर काम करून त्याचे टाके ढिले झाले.
४७३. तिळाचा ताड करणे – लहान गोष्टीला मोठे स्वरूप देणे – ती नेहमी तिळाचा ताड करते.
४७४. दोन पैसे गाठीला बांधणे – बचत करणे – भविष्यासाठी दोन पैसे गाठीला बांधा.
४७५. नाक घासणे – लाचारी पत्करणे – कामासाठी त्याला सर्वांसमोर नाक घासावे लागले.
४७६. पांढऱ्या पाषाणावरची रेघ – कधीही न बदलणारे सत्य – आईचे प्रेम हे पांढऱ्या पाषाणावरची रेघ आहे.
४७७. बोट दाखवणे – दोष देणे – कामात चूक झाल्यावर त्याने दुसऱ्याकडे बोट दाखवले.
४७८. मन मारणे – इच्छा दाबणे – गरिबीमुळे त्याला आपले मन मारावे लागले.
४७९. मीठ मसाला लावणे – अतिरंजित करणे – तो नेहमी गोष्टींना मीठ मसाला लावून सांगतो.
४८०. लंगोटी मित्र – बालपणीचा मित्र – ते दोघे लंगोटी मित्र आहेत.
४८१. वाटाण्याच्या अक्षता लावणे – नकार देणे – त्याने नोकरीची ऑफर वाटाण्याच्या अक्षता लावली.
४८२. शहाजोगपणा करणे – स्वतःला शहाणा समजणे – त्याला काही माहिती नसताना शहाजोगपणा करू नकोस.
४८३. सूत जुळणे – संबंध जुळणे – नवीन ठिकाणी त्याचे लवकरच सूत जुळले.
४८४. हातपाय गाळणे – हिम्मत हारणे – अपयशामुळे लगेच हातपाय गाळू नकोस.
४८५. डोक्यावर घेणे – जबाबदारी घेणे – त्याने लहान वयातच कुटुंबाची जबाबदारी डोक्यावर घेतली.
४८६. एक खांब असणे – एकमेकांना मदत करणे – संकटात ते एका खांबासारखे उभे राहिले.
४८७. कानावर हात ठेवणे – माहिती नसल्याचा बहाणा करणे – कामाच्या वेळी त्याने नेहमी कानावर हात ठेवले.
४८८. खडे बोल सुनावणे – कठोर बोलणे – चुकीचे वागल्याबद्दल वडिलांनी त्याला खडे बोल सुनावले.
४८९. गळ्यातील ताईत – लाडका असणे – लहान मुलगा आजी-आजोबांच्या गळ्यातील ताईत आहे.
४९०. घर बसणे – पराभव होणे – जुगारात त्याचे घर बसले.
४९१. चोहोकडे हातपाय मारणे – खूप प्रयत्न करणे – नोकरीसाठी त्याने चोहोकडे हातपाय मारले.
४९२. दात ओठ खाणे – राग व्यक्त करणे – त्याचा अपमान झाल्यावर तो दात ओठ खात होता.
४९३. नारदमुनी – भांडणे लावणारा – तो समाजात नारदमुनीचे काम करतो.
४९४. नाकावर राग असणे – लवकर रागावणे – तिचा स्वभाव नाकावर राग असण्याचा आहे.
४९५. पोटात आग पडणे – खूप भूक लागणे – सकाळपासून काही न खाल्यामुळे पोटात आग पडली.
४९६. फुगून जाणे – गर्व करणे – यश मिळाल्यावर तो फुगून गेला आहे.
४९७. भरवसा ठेवणे – विश्वास ठेवणे – मित्रावर भरवसा ठेवणे आवश्यक आहे.
४९८. माती खाणे – हार मानणे – प्रतिस्पर्धकासमोर त्याला माती खावी लागली.
४९९. माना टाकणे – निराश होणे – वारंवार अपयश आल्यामुळे त्याने माना टाकल्या.
५००. मूग गिळणे – गप्प बसणे – प्रश्न विचारल्यावर तो मूग गिळून बसला.
